Kısa cevap
Eldiveni temiz ve kuru ele, yalnız manşet kenarından tutarak giyin; çıkarırken bir eldiveni bilekten tutup ters çevirerek sıyırın, onu eldivenli avuçta tutup çıplak parmakları ikinci eldivenin manşetinin altına sokarak ikisini iç içe çıkarın ve hemen el hijyeni yapın. Eldiven her hasta, her müşteri, her görev değişiminde ve yırtıldığında yenilenir; el hijyeninin yerini tutmaz.
Eldiven takmadan önce ne yapılır?
Eldiven kirli elin üstüne giyilirse kir eldivenin içinde kalır ve çıkarırken ele geri döner. Bu yüzden WHO eldiven giymeden önce ve çıkardıktan sonra el hijyeni yapılmasını ister. Eller su ve sabunla yıkanır ya da alkol bazlı el antiseptiğiyle ovulur ve tamamen kurutulur; nemli ele eldiven zor girer ve yırtılır. Yüzük ve uzun tırnak delinme riskini artırır. Petrol türevi el kremleri lateks eldivenin yapısını bozabilir; eldiven öncesi kullanılmaz. Bedeni beden rehberine göre seçin: dar eldiven giyerken yırtılır, bol eldiven kavramayı bozar.
Tek kullanımlık eldiven nasıl giyilir?
- Ellerinizi yıkayın ya da antiseptikle ovun ve kurutun.
- Kutudan tek eldiveni yalnız manşet kenarından çekerek alın; kutunun içine parmaklarınızla girmeyin, kalan eldivenlere dokunmayın.
- Eldiveni manşetinden tutarak elinize geçirin; parmakları zorlamadan yerleştirin.
- İkinci eldiveni çıplak elle yine yalnız manşet kenarından alın; eldivenli elle dış yüzeye değil manşetin dış kısmına dokunun.
- İkinci eldiveni giyin, manşetleri bileğe oturtun; varsa önlük kolunun üstüne alın.
- Giyme sırasında yırtık, delik ya da yapışkanlık fark ederseniz ikisini de çıkarıp yenisini giyin.
Eldiven nasıl çıkarılır?
Çıkarmanın amacı dış yüzeydeki kirin cilde değmemesidir: dış yüzey her zaman içeride kalacak biçimde ters çevrilir.
- Eldivenli elle diğer eldiveni bilek hizasından, dış yüzeyinden tutun; cilde değmeyin.
- Eldiveni ters çevirerek elden sıyırın; çıkan eldiveni hâlâ eldivenli olan avucunuzda tutun.
- Çıplak elin parmaklarını ikinci eldivenin manşetinin altına, cilt ile eldiven arasına sokun; dış yüzeye dokunmayın.
- İkinci eldiveni ters çevirerek sıyırın; ilk eldiven onun içinde kalsın.
- İç içe geçmiş iki eldiveni doğrudan uygun atık kabına atın; masaya ya da cebe koymayın.
- Hemen el hijyeni yapın: su ve sabunla yıkayın ya da alkol bazlı antiseptikle ovun.
Kaynak: WHO: Glove Use Information Leaflet ↗
Eldiven ne zaman değiştirilir?
Değişim sıklığını süre değil olay belirler. WHO’nun eldiven çıkarma göstergeleri sağlık için yazılmıştır; aynı mantık gıda, salon ve bakım işlerinde de geçerlidir:
| Durum | Ne yapmalı |
|---|---|
| Eldiven yırtıldı ya da delindiğinden şüphe var | Hemen çıkarın, el hijyeni yapın, yenisini giyin |
| Hasta, müşteri ya da görev değişti | Her hasta / her müşteri için yeni eldiven; aynı çift iki kişide kullanılmaz |
| Kirli bölgeden temiz bölgeye geçiş | Aynı kişide bile eldiven değişir (ör. yara bölgesinden cihaza) |
| Kan, vücut sıvısı, çiğ gıda ile temas bitti | Temas bittiğinde eldiven çıkarılır, el hijyeni yapılır |
| El hijyeni gerektiren bir an geldi | Eldivenle el yıkanmaz; eldiven çıkarılır, eller temizlenir, gerekiyorsa yeni eldiven |
| Eldivenle ortak yüzeylere dokunuldu (kapı, telefon, klavye) | Eldiven kirlenmiş sayılır; göreve dönmeden değiştirin |
Uzun süreli kullanımda malzeme yorulur ve mikro delik riski artar; bir görev bir saatten uzun sürüyorsa üreticinin föyündeki kullanım süresi notuna bakın, yoksa ara verip eldiveni yenileyin.
El hijyeni ile eldiven arasındaki ilişki nedir?
WHO’nun temel ilkesi açıktır: eldiven kullanımı el hijyeni gereklerini değiştirmez ve el hijyeninin yerini tutmaz. Eldiven tam koruma sağlamaz; küçük defektlerden ya da çıkarma sırasında ele mikroorganizma geçebilir. Bu yüzden el hijyeni eldiven giymeden önce ve çıkardıktan sonra yapılır; eldiven takılıyken el hijyeni gereken bir an gelirse eldiven çıkarılır. Eldivenli elin alkolle ovulması ya da yıkanması önerilen bir uygulama değildir.
Kaynak: WHO (5 Mayıs 2025): eldiven el hijyeninin yerini tutmaz ↗
Sık yapılan hatalar nelerdir?
- Eldiveni “temiz” sayıp uzun süre takılı bırakmak: aynı eldivenle hasta, kasa, telefon ve kapıya dokunmak kiri taşır.
- Kutudan avuçla eldiven almak: kalan eldivenler kirlenir; yalnız manşet kenarından tek eldiven çekilir.
- Çıkarırken dış yüzeye dokunmak: ters çevirme tekniği bunun için vardır.
- Eldiveni yıkayıp yeniden kullanmak: WHO tek kullanımlık eldivenin yeniden işlenmesini önermez; raf ömrü rehberinde nedenleri anlatılır.
- Yanlış beden: dar eldiven giyerken yırtılır, bol eldiven kaymaya ve kavrama kaybına yol açar.
- Pudralı eldivenle alkol bazlı antiseptik: WHO pudrasız eldiveni önerir; pudra kalıntısı antiseptikle etkileşebilir.
Sektöre göre değişim sıklığı nasıl planlanır?
Her hasta, her müşteri ya da her görev arasında değişim, günlük tüketimi belirler. Muayene, bakım, kuaför ve mutfak gibi işlerde kişi başı günlük değişim onlarla ölçülür. Aylık kutu ve koli karşılığını kutu ve koli hesaplayıcısıyla çıkarın; giyimi kolay, pudrasız ve doğru bedende bir model, değişim disiplinini kolaylaştırır. Talebinizi toptan teklif formunda günlük değişim sayısıyla birlikte yazın.
Sık sorulanlar
Eldiven takarken el yıkamak gerekir mi?
Evet. WHO eldiven giymeden önce ve çıkardıktan sonra el hijyeni ister; eldiven tam koruma sağlamaz ve çıkarma sırasında ele kir geçebilir. Eller kurutulmadan eldiven giyilmez.
Tek kullanımlık eldiven ne kadar süre takılabilir?
Süreyi olay belirler: hasta, müşteri ya da görev değiştiğinde, kirli bölgeden temiz bölgeye geçildiğinde ve yırtıldığında eldiven yenilenir. Bir saatten uzun görevlerde üreticinin föyüne bakın, yoksa ara verip değiştirin.
Eldivenli eli alkolle ovmak olur mu?
Önerilmez. El hijyeni gereken an geldiğinde eldiven çıkarılır, eller temizlenir ve gerekiyorsa yeni eldiven giyilir. Eldiven üzerine antiseptik uygulamak malzemeyi de bozabilir.
Eldiven çıkarırken neden ters çevrilir?
Dış yüzeydeki kir içeride kalsın diye. İlk eldiven bilekten tutulup ters sıyrılır, ikinci eldiven manşetin altından çıplak parmakla ters çevrilir; iki eldiven iç içe atılır ve el hijyeni yapılır.
Pudralı mı pudrasız mı giymek daha kolay?
Pudralı eldiven kuru ele daha kolay girer, ancak pudra transferi ve alkol bazlı antiseptikle etkileşim nedeniyle WHO pudrasız eldiveni önerir. Pudrasız eldiven kuru ele giyildiğinde sorun çıkarmaz.
İlgili modeller
Bu rehberde anlatılan nitelikleri künyesinde görebileceğiniz modeller:
- Dolphin Pudrasız Mavi Nitril Muayene Eldiveni — Nitril, mavi, 100’lü kutu
- Dolphin Kalın Mavi Nitril Muayene Eldiveni — Nitril, mavi, 100’lü kutu
- Beybi Vinil Pudrasız Muayene Eldiveni — Vinil, 100’lü kutu
Tüm kayıtlar için eldiven modelleri listesine bakabilir, seçtiğiniz modeller için kutu ve koli teklifi isteyebilirsiniz.
Bu içerik üretici katalogları ve teknik föyler kaynak gösterilerek hazırlanır; fiyat, stok ve yetkili satıcılık iddiası içermez. Diğer konular rehberler bölümünde. Hazırlayan: Nevra Yanka, Editör. Son güncelleme: .